Marketing

O'qish vaqti: 13 daqiqa

MVPʼni qanday tashkil etish va sinovdan oʻtkazish mumkin?

Yangi biznes loyiha yaratilish vaqtida bozor talabi tushunchasiga duch kelinadi. Boshlangʻich korxonalarning katta foizi taklif etilayotgan mahsulot qiymati haqidagi notoʻgʻri gipotezalar, xaridorning bunday xizmatlarga qiziqishi yoʻqligi sababli ishga tushirilgandan soʻng darhol yopiladi.

MVP konsepsiyasi ishlamay qolish xavfini kamaytirish va minimal hayotiy mahsulotni ishlab chiqish uchun yaratilgan, bu zaif cheklangan funksionallikni anglatmaydi. Ushbu bosqichda iqtisodiy maqsadga muvofiqligini tasdiqlash, resurslar va vaqtni tejash hamda talabni tushunish uchun mahsulot doirasi ishlab chiqiladi.

MVP nima?

MVP (Minimal Viable Product) — bu minimal hayotiy mahsulot, asosiy funksiyalarni bajaradigan mahsulotning sinov versiyasi hisoblanadi. Bunday taklif foydalanuvchilar uchun allaqachon qiymat keltiradi, bu potensial isteʼmolchilarning reaksiyasini arzon narxlarda baholashga imkon beradi. Ushbu atama 2001-yilda SyncDev konsalting firmasi prezidenti — Frenk Robinson tomonidan kiritilgan. Bu mijozning mahsulot bilan oʻzaro taʼsiri toʻgʻrisida juda kam miqdordagi real sarmoyalarni jalb qilish bilan haqiqiy maʼlumotlarni toʻplashni oʻz ichiga oladi.

Muhim:

MVP va PoC (Proof of Concept)ni chalkashtirmaslik kerak. Prototipni sinovdan oʻtkazishda tinglovchilarning eʼlonga boʻlgan munosabati, oldindan buyurtmalar soni, bozor tadqiqotlari va boshqa nazariy maʼlumotlar baholanadi. MVP yaratishda foydalanuvchiga real mulohazalarni tahlil qilish qobiliyatiga ega boʻlgan, ishlaydigan mahsulotni taklif qilish kerak.

MVP: qachon, nima sabab va nima uchun?

Har bir loyiha uchun MVP individualdir. Ishlab chiqaruvchi uning shaxsiy farazlari yoki ekspert xulosalariga asoslanib, uning mohiyati va maqsadlari toʻgʻrisida oʻz qarashlarini shakllantirishlari kerak.

  • Ijtimoiy koʻngil ochish saytining asoschisi Erik Raysning fikriga koʻra, yakuniy taklifni sinab koʻrish uchun ishlaydigan taklif marketing tadqiqotlarida pulni tejaydi va hayotga yaroqsiz modelga katta sarmoyalar kiritishni oldini oladi.
  • Tadbirkorlar uchun kitob muallifi Ash Maurya eng kam hayotiy mahsulot sizning yetakchi bazangiz va mahsulot mashhurligini tasdiqlash uchun zarur boʻlgan vaqt va resurslarni kamaytirishi mumkin, deb taʼkidlaydi.
  • UXPʻin bosh direktori Marsin Treder bu taklifni ishlab chiqish jarayonini optimallashtirish uchun ishlatiladigan minimal xususiyatlarga ega maksimal qiymatga ega deb ataydi.
  • Onlayn doʻkon asoschilaridan biri Nik Svinmer startapning rentabelligi va hayotiyligi toʻgʻrisida noaniqlikni yoʻq qilishda MVPʼning asosiy qiymati ekanligini taʼkidlaydi.
  • “Apple” kompaniyasining marketologi Gay Kavasakining aytishicha, eng kam hayotiy mahsulot mukammal emas, balki inqilobiy boʻlishi kerak. Foydali maʼlumot olish uchun siz mijozga minimal, ammo asosiy qiymatni koʻrsatadigan mahsulotni taklif qilishingiz kerak.

MVP mahsulotini yaratish va sinovdan oʻtkazish biznesni rivojlantirishning birinchi bosqichida amalga oshirilishi kerak. Bozorda mutlaqo talab qilinmaydigan mahsulot uchun tadbirkorga pul va energiya sarflashning hojati yoʻq. Dastlabki bosqichda bunday taklifni yaratish nafaqat barcha omillarni baholash, nazariyalarni sinab koʻrish, balki keyingi rivojlanish rejasi uchun funksiyalarning ustuvorligini aniqlashga imkon beradi.

MVP turlari

MVPʼlarni qobiliyatlari yoki foydalaniladigan texnologiyalar turi boʻyicha aniq tasniflash mumkin emas, lekin kompaniyalar tajribasiga asoslanib, bir nechta asosiy turlarni ajratish mumkin:

oldindan buyurtma berish uchun — tadbirkor moʻljallangan natijani tavsiflaydi, odamlarni uni rivojlanishdan oldin ham sotib olishga ishontiradi. Buning uchun koʻpincha kraudfanding platformalaridan foydalaniladi (Kickstarter, Rockethub va boshqalar). Siz boshlanishidan oldin ham shaxsiy sarmoyasiz isteʼmolchilarning qiziqishini baholashingiz mumkin.

Qachon foydalanish kerak?

  • barqaror ishlab chiqarish uchun foydalanuvchilar sonini jalb qilishda;
  • yakuniy mahsulotni ishlab chiqish uchun yuqori xarajatlar bilan.

Mijozlarni shakllantirish — sodiq mijozlar bazasini yaratish, isteʼmolchilar talabiga, ular uchun zarur boʻlgan funksiyalarga eʼtiborni qaratishdir.

Qachon foydalanish kerak?

  • bepul yoki onlayn xizmatlar bilan ishlashda;
  • agar konsalting xizmati bilan shugʻullanganingizda.

- “Konsyerj” — isteʼmolchi bilan shaxsiy ish, uning muammolarini hal qilish. Buning evaziga u qoʻllab-quvvatlashga kafolat beradi. Ushbu tur mijozga mahsulotni chiqarilishidan oldin uni ishlatish tajribasini olishga imkon beradi va siz haqiqiy talabni baholashingiz, kutilmagan soʻrovlarni aniqlashingiz, ustuvor vazifalarni tushunishingiz mumkin.

Qachon foydalanish kerak?

  • oflayn rejimda ishlaydigan maqsadli auditoriya;
  • logistikani bashorat qilish siz uchun qiyin boʻlganida;

“simulyatsiya” — siz soʻrovlarning avtomatik bajarilishini simulyatsiya qiladigan, ammo qoʻlda boshqariladigan mahsulotni taklif qilasiz. Yondashuv potensial xaridor va xizmatning oʻzaro taʼsirini, talab qilinadigan tezlik va imkoniyatlarni kuzatish imkonini beradi, shuningdek, mijoz ushbu turdagi xizmat uchun qanday toʻlashga tayyorligini baholashga imkon beradi.

Qachon foydalanish kerak?

  • agar ishlab chiqarish juda koʻp algoritm va avtomatlashtirishni talab qilsa;
  • sizda murakkab va yomon oʻrganilgan sanoat mavjud boʻlsa;
  • ikki tomonlama bozorlarda ishlashda.

- bitta variantli foydalanish uchun - bitta aniq vazifani toʻliq hal qilish uchun moʻljallanadi, yakuniy taklif esa koʻp funksiyalarni bajaradi. Bunda foydalanuvchi reaksiyalarini tahlil qilish muhimdir. Agar mijoz faqatgina ushbu funksiyadan qoniqsa, yangisini ishlab chiqish mantiqqa toʻgʻri kelmaydi, chunki unga talab boʻlmaydi.

Qachon foydalanish kerak?

  • shunga oʻxshash tayyor taklif mavjud boʻlganda;
  • agar siz mavjud mahsulotning yangilangan versiyasini yaratayotgan boʻlsangiz;
  • agar siz mijozlar qiymatini oshirish usullarini topishingiz kerak boʻlsa.

- “Birovning mahsuloti” — sizning farazlaringizni baholash uchun mavjud boʻlgan tayyor mahsulotdan foydalanish. Raqobatchilar, marketing, infratuzilmaning yutuqlaridan foydalanish siz uchun maʼlumot toʻplash va baholashni sezilarli darajada tezlashtiradi.

Qachon foydalanish kerak?

  • katta raqobatchilar bilan bozorga kirishda;
  • kompaniyangizning resursi cheklanganda;
  • agar siz narxni taxmin qilish qiyin boʻlgan taklif tayyorlayotgan boʻlsangiz.

MVP yaratish boʻyicha bosqichma-bosqich qoʻllanma

  1. Maqsad va yechilishi kerak boʻlgan aniq muammo haqida biling. 
  2. Maqsadli auditoriyani orqali isteʼmolchingizni aniqlang.
  3. Raqobatchilarning batafsil tahlilini oʻtkazing.
  4. Kuchli / zaif tomonlarni, xatarlarni, imkoniyatlarni tushunish uchun SWOT tahlilidan foydalaning.
  5. Foydalanuvchining yoʻl xaritasini bilib oling.
  6. Prioritetlarni hisobga olgan holda funksiyalar roʻyxatini yozing.
  7. Minimal hayotiy mahsulot hajmini aniqlang.

Biznes – gʻoya va uni rivojlanish rejasidan boshlanadi. MVP yaratish boʻyicha bosqichma-bosqich qoʻllanmadan foydalanib, ozgina vaqt, kuch va pul sarflab, xaridorlarning fikr-mulohazalarini oʻrganib chiqing. Bu sizni bozorda oʻz oʻrningizni egallash va mahsulotingizni isteʼmolchiga muammosiz yetkazib berishga imkoniyat yaratadi.

Kamoliddin Abdullayev tarjimasi

Nashr qilingan sana: 09.10.2020