Menejment

O'qish vaqti: 8 daqiqa

Tuyg‘u va sezgi: “Emotsional idrok” biznesda qanday ishlaydi

Zamonaviy rahbar uchun asosiy mahorat odamlar bilan ishlash qobiliyatidir. Darhaqiqat, hissiy aql (Emotional Intelligence) – bu sun’iy aql bilan raqobatlashadigan narsa.

Bir necha yillardan buyon hissiy intellekt rahbarlar va ishga yollovchilar uchun eng dolzarb mavzulardan biri bo‘lib kelgan. Psixolog Daniel Golemanning "Hissiy yetakchilik" ("Emotsional yetakchilik") kitobi menejment uchun elitasi eng ko‘p sotilgan ma’lumotnomaga aylandi. Ba’zi mamlakatlarda, masalan, Shveytsariyada EI (Emotional Intelligence) kursi maktab o‘quv dasturiga majburiy ravishda kiritilgan.

Zamonaviy rahbar uchun ham professional, ham hissiy vakolat bir xil ahamiyatga ega. Bundan tashqari, genetik jihatdan xos bo‘lgan IQ'dan farqli o‘laroq, inson o‘z hayoti davomida hissiy intellektini tartibga solishi va oshirishi mumkin.

Qanday qilib rahbar EI'ni rivojlantirishi mumkin?

Siz o‘zingizdan boshlashingiz kerak, aniqrog‘i, o‘zingizning his-tuyg‘ularingizni tanib olishingiz kerak. Sizning hissiy holatingizni muntazam ravishda kuzatib borish, unga aniq ta’sir ko‘rsatadigan narsalarni kuzatib borish muhimdir. Ushbu amaliyot EI'ni rivojlantirishga yordam beradi, xususan, uning eng muhim tarkibiy qismlari: hamdardlik va sezgini tushunishingiz muhim.

Bundan tashqari, mavjud treninglar va o‘quv mashg‘ulotlari EI rivojlanishida shaxsan yordam beradi.

MBTI bo‘yicha trening

Hozir dunyoda o‘zini ham, boshqalarni ham tushunishga yordam beradigan ko‘plab ishbilarmon psixologlar va murabbiylar mavjud. Men uchun EIni rivojlantirishning navbatdagi bosqichi - bu uch kunlik MBTI seminari (Myers - Briggs analitik psixologiya dahosi Karul Gustav Yung postulatlariga asoslangan shaxs tipologiyasi). Mutaxassislar bilan mashg‘ulotlar biz ishimizda doimo duch keladigan Ba’zi holatlarda odamlarning xatti-harakatlarini oldindan bilib olishga yordam berdi. Har birining o‘ziga xos kuchli va zaif tomonlari bor va buni biznes jarayonini qurishda hisobga olish kerak. Ba’zi sohalar xodimlardan stressga chidamli bo‘lishni, boshqalari – ijodkorlikni talab qiladi.

Notiqlik

Ritorikaning saboqlari tinglashga imkon beradi. Nafaqat konferensiyalarda, balki umumiy ishchi yig‘ilishlar va majlislarda ham narsa muhim. Auditoriya bilan to‘g‘ri gaplashish qobiliyati rahbar uchun asosiy ko‘nikmalardan biridir. Rahbar so‘zlarni topishni va odamlarni intonatsion tarzda muloqot qilishni bilishi kerak.

Metakognitiv qobiliyatlarni rivojlantirish

Gap yakuniy maqsad haqida aniq g‘oyani shakllantirish va uni batafsil tavsiflashdan iborat. Masalan, biz iste’molchi bilan o‘zaro aloqalarni kengaytirmoqchimiz. Men buni qanday sodir bo‘lishini, allaqachon sodir bo‘lganda o‘zimni qanday tutishimni tasavvur qilaman. Men natijaga bo‘lgan ishonchni to‘g‘rilayman. Shunday qilib, maqsadning tasviri haqiqat ustiga qo‘yilgan va muvaffaqiyatga erishish yo‘lidagi qadamlar iloji boricha samarali tarzda o‘ylangan.

EI yetakchiga qanday yordam beradi?

1. Boshqalarning his-tuyg‘ularini, ularning xohish-istaklarini va umidlarini tanib olish qobiliyati kompaniya oldida turgan vazifalar uchun eng yaxshi kadrlarni tanlashga imkon beradi. Sezgi "o‘z" odamlarini ishlashga jalb qilishda qo‘shimcha ball beradi.

2. Samarali jamoani tuzadi. Rivojlangan EI boshqa odamlarning individual xususiyatlaridan boshlab biznes jarayonlarini malakali ravishda qurish imkoniyatini beradi.

3. Asosiy xodimlarni saqlab qolish. Rahbarning vazifasi – turli odamlar bilan munosabatlarni rivojlantirish va jamoada ijobiy munosabatni yaratish. Boshliqlar rahbariyatiga hamdard bo‘lish va individual yondoshishga ustuvor ahamiyat berish.

4. Kompaniyaga foydali bo‘lmagan va hatto umumiy ish uchun zararli bo‘lgan "toksik" xodimlar bilan o‘z vaqtida xayrlashish. EI dastlabki bosqichlarda ularning "buzg‘unchi" faoliyatini aniqlashga imkon beradi.

5. Jamoani "zaryad qilish". Rahbarning his-tuyg‘ularini boshqarish qobiliyati jamoaning ruhiyatini belgilaydi. Bunday yetakchiga, haqiqiy mafkurachiga va kompaniya qadriyatlarini boshqaruvchisiga xodimlarni ilhomlantirishi, "hayajonli muhit" ni saqlab turishi va samarali turtki yaratishi osonroq. Bunda biznes egasining "Shaxsiy brendi" tushunchasi paydo bo‘ladi. Xarizmatik boshliq o‘ziga jalb qiladi va ilhom beradi.

6. KPI miqdorini oshiradi. Boshqalarning his-tuyg‘ularini boshqarishni o‘rganish va bu mahoratni hamkasblariga o‘rgatish yangi mijozlarni jalb qilishda va ular bilan uzoq muddatli munosabatlarni o‘rnatishda yordam beradi.

7. Negativ bilan ishlash. Evolyutsiya jarayonida rivojlangan tajovuzga reaksiya "kurash yoki qochish"dir. Ushbu ikkala stereotip biznes uchun qabul qilinishi mumkin emas. EI rivojlanishi sizga stereotipli reaksiyalarni to‘g‘ri yo‘l bilan "ishlash" imkonini beradi. Hissiyotni anglash sizga o‘zingizni tortib olishga va provokatsiyaga berilmaslikka vaqt beradi.

Nega endi EI muhim?

  • Zamonaviy biznes qiyin bo‘lib, rivojlangan EIga ega menejerlar o‘zgarishlarga moslashishi osonroq. Ularni biznes jarayonidagi o‘zgarishlarni boshlashi osonroq.
  • Hozirgi kunda ishchi kuchining tayanch qismi yangi ming yilliklarda tug‘ilganlar. Ular uchun hissiyotlar eng muhim “yoqilg‘idir”. Ushbu avlod kompaniyadan nafaqat moliyaviy barqarorlikni, balki psixologik jihatdan sog‘lom va hissiy jihatdan barqaror muhitni ham xohlaydi. Bunday odamlarni boshqarish yetakchidan maksimal darajada hamdardlik va aniq sezgi talab qiladi.

Xulosa qilsak hissiy aqlni "boshqarish" foydalidir. Tuyg‘ularni aniq o‘qish va ifoda etish qobiliyati nafaqat yetakchi, balki oila va karyera uchun muhim hisoblanadi.

Kamoliddin Abdullayev tarjimasi

Nashr qilingan sana: 13.11.2020